تحلیل روانشناختی سریال Couples Therapy: مقدمه

وقتی با زوج‌ها کار می‌کنم متوجه یک نکته‌ی ظریف اما بسیار مهم می‌شود. آن‌ها فکر می‌کنند مشکل رابطه‌شان را می‌فهمند، اما وقتی دقیق‌تر روابطشان را بررسی می‌کنیم متوجه می‌شوند که در حال زندگی‌کردن درون الگوهایی هستند که هرگز آن‌ها را ندیده‌اند.

سریال Couples Therapy

سریال Couples Therapy یکی از بهترین سریال‌های روان‌شناسی است که تاکنون ساخته شده است اما نه به این دلیل که فیلم‌نامه، کارگردان یا بازیگران برجسته و درخشانی دارد، بلکه به این علت که یک سریال مستند و واقعی درباره‌ی زوج‌درمانی است.

اگر شما هم به دنبال منابع ارزشمندی برای فهمیدن مشکلات زوج‌ها و درمان آن‌ها بوده‌اید به خوبی می‌دانید که برای یادگیری مهارت‌های زندگی زناشویی، منابع آموزشی گسترده‌ای وجود ندارد.

تجربه‌های بالینی ما در کار با زوج‌ها نیز نشان می‌دهد که بسیاری از افراد، شناخت دقیقی از ماهیت مشکلات رابطه‌ای و الگوهای تکرارشونده‌ای که در روابط زوج‌ها شکل می‌گیرد ندارند. در نتیجه، ناآگاهی از شیوه‌های مؤثر برای مواجهه و حل این تعارض‌ها، اغلب زوج‌ها را در چرخه‌ای از سردرگمی، فرسودگی و ناامیدی در رابطه قرار می‌دهد.

در چنین بستری، یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درک عمیق روابط زناشویی، مشاهده‌ی روابط واقعی در بستر طبیعی و سپس تحلیل آن‌ها از منظر یک متخصص بالینی است. در این رویکرد، علاوه بر آموزش مفاهیم و نکات نظری، الگوهای رابطه‌ای در لحظه‌ی وقوع مشاهده می‌شوند و امکان فهم زنده‌تری از پویایی‌های هیجانی و تعاملی فراهم می‌شود.

سریال مستند Couples Therapy (کاپلز تراپی) دقیقاً بر پایه‌ی همین منطق شکل گرفته است. در این مجموعه، روابط زوج‌ها در جریان واقعی جلسات درمانی به نمایش گذاشته می‌شود؛ بدون فیلمنامه، بدون بازسازی و بدون بازیگری. آنچه دیده می‌شود، زوج‌های واقعی، مسائل واقعی و یک فرایند درمانی واقعی است.

اگرچه این سریال در بستری کاملاً واقعی ساخته شده، اما همچنان باید در نظر داشت که بسیاری از پیچیدگی‌های روابط زوج‌ها در سطحی قرار دارند که درک آن‌ها برای مخاطب غیرمتخصص به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. این پیچیدگی‌ها معمولاً تنها در چارچوب یک نگاه بالینی و با اتکا به مفاهیم تخصصی روان‌درمانی قابل صورت‌بندی و تحلیل دقیق هستند.

بر همین اساس، تصمیم گرفتم که مجموعه‌ای از مقالات آموزشی درباره‌ی این سریال بنویسم. در این مجموعه تلاش می‌کنم دیالوگ‌ها، الگوهای شخصیتی، مداخلات درمانی و مفاهیم آسیب‌شناختی نهفته در تعامل زوج‌های این سریال را از منظر بالینی بررسی کنم و تا حد امکان برای مخاطب قابل فهم‌تر سازم.

با این حال، لازم است تأکید شود که تحلیل‌های ارائه‌شده در این مجموعه، قطعی یا نهایی نیستند. این موضوع دو دلیل اصلی دارد. نخست اینکه این تحلیل‌ها همگام با خود سریال پیش می‌روند؛ به این معنا که در هر مقاله، تنها به همان بخش از اطلاعاتی استناد می‌شود که در هر قسمت یا اپیزود مشاهده می‌کنیم. بنابراین، در قسمت‌های بعدی ممکن است داده‌های جدید، مفهوم‌سازی اولیه را تقویت، اصلاح یا حتی رد کنند.

دلیل دوم به محدودیت‌های ذاتی در انتقال مفاهیم پیچیده روان‌درمانی مربوط می‌شود. روابط انسانی در عمیق‌ترین لایه‌های خود بسیار پیچیده‌اند و هر روایت تحلیلی، ناگزیر تنها بخشی از این پیچیدگی را روشن می‌کند.

علاوه بر این، هر تحلیل تحت تأثیر رویکرد نظری تحلیل‌گر قرار دارد و همین موضوع باعث می‌شود برخی جنبه‌ها برجسته‌تر و برخی دیگر کمتر دیده شوند. در نهایت، هر تحلیل از یک رابطه انسانی تنها یکی از میان ده‌ها تفسیر ممکن است.

با آگاهی از این محدودیت‌ها، تلاش من این است که نگاهی دقیق، موشکافانه و تا حد امکان علمی به آنچه در این سریال رخ می‌دهد ارائه کنم و در عین حال مفاهیم را به زبانی روشن و قابل‌فهم منتقل کنم. اما قبل از هر چیزی لازم است ابتدا شما را با این سریال آشنا کنم.

سریال couples therapy

سریال Couples Therapy یک مستند روان‌شناختی است که جلسات واقعی زوج‌درمانی را نمایش می‌دهد. این مجموعه توسط شبکه‌ی Showtime تولید شده و نخستین بار در سال ۲۰۱۹ پخش شد.

تا کنون چند فصل از این سریال منتشر شده و در مجموع به یکی از آثار برجسته در حوزه‌ی نمایش فرایند واقعی درمان تبدیل شده است. در این سریال به‌جای روایت داستانی، مستقیماً بر فرایند درمان و تعاملات واقعی میان زوج‌ها تمرکز دارد.

محور اصلی سریال couples therapy جلسات واقعی زوج‌هایی است که برای حل مشکلات زناشویی خود به یک زوج‌درمانگر (روان‌درمانگر) مراجعه کرده‌اند. از آنجایی که این سریال، در ژانر مستند قرار دارد، هیچ فیلم‌نامه و بازیگر خاصی ندارد. درواقع ما زوج‌های واقعی را در جلسات واقعی مشاهده می‌کنیم.

ساختار هر فصل از سریال couples therapy به این صورت است که چند زوج مختلف را به همراه اختلاف‌ها و تعارض‌هایشان، تاریخچه‌ی روابط، الگوهای روانی هر فرد و پیشرفت یا شکست درمان را نشان می‌دهد.

یکی از نکات بسیار جالب سریال کاپلز تراپی این است که مراجعه‌ی درمانگر به سوپروایزر خود را نیز نشان می‌دهد که برای من فوق‌العاده جذاب و آموزنده بود. احتمالاً این بخش از سریال را هم مورد بررسی قرار خواهم داد و برای درمانگران حوزه‌ی زوج‌درمانی نیز آن‌ها را منتشر خواهم کرد.

موضوعات بسیار جالب و آموزنده‌ای در سریال couples therapy به تصویر کشیده‌اند که رایج‌ترین مشکلات بین زوج‌ها نیز محسوب می‌شوند: خیانت، نارضایتی جنسی، مشکلات ارتباطی، قدرت و کنترل در رابطه، تفاوت سبک‌های دلبستگی و آسیب‌های کودکی که در روابط بازآفرینی شده‌اند.

از این رو، این سریال علاوه بر اینکه نکات آموزنده‌ی فراوانی برای زوج‌ها دارد برای روان‌شناسان، درمانگران و زوج‌درمانگران منبعی سرشار از نکات بالینی آموزنده است.

مشهور شدن این سریال به چند عامل منحصر به فرد آن برمی‌گردد. اول از همه اینکه همه‌چیز در این سریال، واقعی است؛ نه فیلم‌نامه‌ای وجود دارد و نه بازیگری که نقش بازی کند. دومین دلیل، تحلیل‌های روان‌شناختی عمیقی است که روی الگوهای روانی افراد تمرکز کرده است. از طرف دیگر، بسیاری از زوج‌ها واقعاً نمی‌دانند که در اتاق درمان چه اتفاقی می‌افتد. از این رو دیدن این سریال احتمالاً آن‌ها را به سمت درمان تشویق کند.

اما محدودیت این سریال برای ما ایرانی‌ها این است که برخی از  مشکلات ممکن است جنبه‌ی فرهنگی داشته باشد که با آنچه در فرهنگ ما جاری است تفاوت دارد. با این حال، سریال couples therapy همچنان پر از نکات عمیق و ارزنده است.

به خاطر داشته باشید که آنچه ما در این سریال مشاهده می‌کنیم فقط داستان چند زوج نیست؛ بلکه بازتاب الگوهایی است که ممکن است ما در زندگی خود تجربه کرده باشیم.

دکتر اورنا گورالنیک

ستاره‌ی اصلی سریال couples therapy درمانگر آن است. دکتر اورنا گورالنیک (Orna Guralnik) تصویری از یک استاد در حال کار بالینی ارائه می‌دهد.

او آهسته و با اطمینان صحبت می‌کند و مشکلاتی را که درمانجویانش مطرح می‌کنند با دقت بسیار  بالایی می‌شکافد. گویی مستقیماً به درون بخش‌های پنهان وجود آن‌ها نگاه می‌کند. نگاه اورنا چنان نافذ است که گویی می‌تواند از صفحه‌ی نمایش عبور کند و با بیننده نیز سخن بگوید. با این وجود در بیشتر اوقات در سکوت است و به زوج‌ها گوش می‌دهد که تلاش می‌کنند رابطه‌ی دشوارشان را توضیح دهند.

در طول هر قسمت، می‌بینیم که اورنا چگونه با مهارت از برخی مهارت‌های بنیادی درمانی استفاده می‌کند مانند بازگویی، بازتاب دادن، شفاف‌سازی و موارد مشابه تا هم یک ائتلاف درمانی با زوج شکل دهد و هم بتواند درک دقیق‌تری از ماهیت و کیفیت رابطهٔ میان دو شریک به دست آورد. پرسش‌هایی که در این فرایند مطرح می‌شوند از این دست‌اند:

  • چرا این دو نفر با هم هستند؟
  • امید داشتند چه چیزی برای یکدیگر فراهم کنند؟
  • از یکدیگر چه می‌خواهند؟
  • و چه چیزی اکنون مانع آن شده است که بتوانند آنچه را می‌خواهند به یکدیگر بدهند؟

اهمیت و ضرورت پرداختن به سریال Couples Therapy

اگر اهل فیلم و سریال باشید به خوبی می‌دانید که بسیاری از محصولات رسانه‌ای، رابطه‌های زوجین را به شکل ساده یا به صورت بسیار اغراق‌آمیزی نشان می‌دهند که می‌توانند به خودی خود معیارهای نابهنجاری را برای روابط ترسیم کنند. درام‌های اغراق‌آمیز سینما، به هر حال برای سرگرمی ساخته شده‌اند.

در مقابل سریال couples therapy سعی کرده است که روابط و مشکلات را به همان صورتی که بین زوج‌ها رخ می‌دهند روایت کند.

شما در سریال couples therapy می‌توانید ببینید که چگونه روابط دچار آسیب می‌شوند و چگونه الگوهای ارتباطی نقش مهمی در این فرایند ایفا می‌کنند. از طرف دیگر، بررسی گفت‌وگوها، واکنش و مداخلات درمانگر این امکان را پیش روی ما قرار می‌دهند که الگوهای تکرارشونده در روابط مانند تعقیب و کناره‌گیری، دفاع‌های روانی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه و شیوه‌های ابراز هیجان با دقت بیشتری دیده شوند.

هدف این مجموعه از مقالات نیز کمک به شناسایی الگوهای رابطه و تعارض‌های بین زوج‌هاست.

رویکرد من

از آنجایی که من متخصص طرحواره‌درمانی هستم، بیشتر تحلیل‌هایی که در مقالات آینده ارائه می‌شوند بر پایه‌ی این رویکرد شکل خواهند گرفت. با این حال، نگاه من به روابط انسانی صرفاً محدود به یک چارچوب واحد نیست. من علاقه‌ی زیادی به نظریه‌های روانکاوی دارم و به همین دلیل، در کنار طرحواره‌درمانی، از ادبیات روانکاوی نیز استفاده می‌کنم؛ به‌ویژه نظریه‌ی روابط موضوعی، که برای فهم عمیق‌تر پویایی‌های رابطه‌ای و تجربه‌های هیجانی درون روابط بسیار راهگشاست.

برای ارتباط با ما در انتهای مطلب کامنت بگذارید. علاوه بر این می‌توانید در اینستاگرام و تلگرام ما را دنبال کنید.

  • اینستاگرام: schema.therapy
  • تلگرام: psychologistnotes
  • ایمیل: schemalogy@gmail.com
  • کانال اسکیمالوژی در بله

دکتر حمید بهرامی زاده

رویکرد من طرحواره‌‌درمانی و روانکاوی است و تاکنون ۳ کتاب در حوزه طرحواره‌درمانی منتشر کرده‌ام و یک کتاب درباره‌ی درمان افسردگی. علاقه‌ی اصلی من یکپارچه‌نگری رویکردهای روان‌درمانی است. من فارغ‌التحصیل دانشگاه‌های فردوسی، تهران و علامه‌طباطبایی هستم. شعار من این است: زندگی آب‌تنی کردن در حوضچه اکنون است.

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا