تربیت جنسی کودکان یکی از بزرگترین وظایف تمامی والدین است. زیرا امروزه با گسترش شبکه‌های اجتماعی، سریال‌های جنسی و استفاده‌ی فراگیر از اینترنت امکان مواجهه‌ی کودکان با اطلاعات نادرست دربارهی مسائل جنسی افزایش یافته است.
در بهترین حالت ممکن است آنها اطلاعات غلط به دست بیاورند ولی در بدترین حالت ممکن است به دام افراد سودجو بیفتند و آسیب‌های سختی به آنها وارد شود. از این رو، آشنایی والدین با اصول تربیت جنسی که منطبق با فرهنگ و ارزشهای خودشان باشد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
بین ۹ تا ۱۱ سالگی، اکثر کودکان ممکن است سوالاتی دربارهی تولید مثل، خودارضایی، رابطه‌ی جنسی و تغییرات مرتبط با دوران بلوغ بپرسند. در این دوران، پاسخ‌های صحیح و متناسب با سطح درک کودک می‌توانند در شکل‌گیری نگرش سالم و واقع‌بینانه نسبت به بدن و مسائل جنسی کمک کنند.
من در اینجا مطالب مهم را جمع‌آوری کرده‌ام ولی شما میتوانید با توجه به اصول اخلاقی و مذهبی خودتان از روش‌های تربیت جنسی استفاده کنید.
نکات کلیدی تربیت جنسی
- گفتگوها و تربیت جنسی زودهنگام در مورد رابطه جنسی این پیام را به کودکان می‌دهد که رابطه جنسی و تمایلات جنسی بخش‌های سالم زندگی هستند و نباید از آنها اجتناب کرد.
- به خاطر داشته باشید آنچه اهمیت دارد این است که کودکان هنگام مراجعه به شما برای اطلاعات قابل اعتماد و صادقانه احساس خوبی داشته باشند.
- ممکن است کنجکاوی‌های کودکان ۹ تا ۱۱ ساله بیشتر دربارهی تولید مثل یا خودارضایی باشد.
- تمامی اطلاعات مورد نیاز را در سطحی توضیح دهید که کودکان بتوانند آنها را درک کنند و شما اطمینان پیدا کنید که آنها اطلاعات درست را در اختیار دارند.
دربارهی مسائل جنسی چگونه با کودکان ۹ تا ۱۱ ساله صحبت کنیم؟
از آنجایی که امروزه اطلاعات جنسی در همه‌جا در اختیار همه‌ی افراد وجود دارد و ممکن است فرزندانتان اطلاعات یا پیام‌های جنسی را از منابع نامعتبری دریافت کند؛ از این رو هیچ‌گاه صحبت کردن با فرزندتان در مورد مسائل جنسی و مسائل مرتبط با جنسیت و تربیت جنسی زود نیست.
بنابراین شما باید تربیت جنسی را خیلی زود آغاز کنید تا فرزندتان دچار گمراهی نشود. در ۹ تا ۱۱ سالگی نیز گفت‌وگوهایی دربارهی بدن، بلوغ، تولید مثل و سایر مسائل جنسی اهمیت برجسته‌ای پیدا میکنند.
وقتی شما دربارهی رابطه‌ی جنسی، مسائل جنسی، بدن با فرزندتان صحبت و تغییرات مرتبط با بلوغ را برای او بیان می‌کنید کودک شما به این نتیجه می‌رسد که رابطه‌ی جنسی و مسائل مرتبط با جنسیت بخش‌های معمولی و سالم زندگی هستند و از همه مهمتر می‌توانند به شما اعتماد کنند و اعتماد به شما مهم‌ترین سنگ بنای رشد و تحول کودکان در همه‌ی ابعاد زندگی است.
علاوه بر این گفتگوهای باز و صادقانه شما با فرزندتان در سنین پایین‌تر گفتگوهای بعدی را که چالش‌برانگیزتر هستند آسان‌تر می‌کند.
دکتر راب جکسون (Rob Jackson) می‌گوید: «در طول سال‌هایی که من متخصص تربیت جنسی کودکان بودم یکی از متداول‌ترین سؤالاتی که والدین از من می‌پرسیدند این بود که چه زمانی باید آموزش جنسی را در خانه شروع کنیم. تعجب‌آور نیست که والدین عاقل برای چنین موضوعات حساسی توصیه‌های مطمئنی می‌خواهند. من که متخصص در درمان مسائل جنسی هستم، درد مرتبط با اطلاعات نادرست و گناه جنسی را دیده‌ام، به همین دلیل مهم است که تربیت جنسی را زود شروع کنید».
در اینجا یک طرح سریع از آنچه که امیدوارم به شما منتقل کنم وجود دارد:
- تمایلات جنسی و جنسیت بخشی اساسی از رشد انسان است. بنابراین، ما موظفیم کودکان خود را از همان سنین پایین با اطلاعات درست و متناسب با سن خود آموزش دهیم.
- برای اینکه تمایلات جنسی به درستی آموزش داده شود، باید در چارچوب یک رویکرد جامع آموزش داده شود و باید علاوه بر بدن، بر جنبه‌های هیجانی، روانی و اجتماعی رشد کودک نیز تمرکز داشته باشد.
- اگر قرار است فرزندان ما نگرش درستی به مسائل جنسی داشته باشند، والدین باید دستورات و اصولی را که منجر به سلامت و صداقت جنسی بیشتر میشود، آموزش دهند و الگوسازی کنند.
- برای شروع گفت‌وگو دربارهی مسائل جنسی، منتظر بزرگ‌تر شدن کودکان نباشید. شما میتوانید با در نظر گرفتن سن و درک کودکان، به‌تدریج این گفت‌وگوها را شروع کنید.
چگونه به پرسش‌های جنسی کودکان پاسخ دهیم؟
در این سنین کودک شما ممکن است به موضوعاتی مانند نحوه‌ی تولید مثل، خودارضایی یا رابطه جنسی علاقمند باشد و دلش می‌خواهد دربارهی آنها گفتگو کند.
همچنین در سنین ۹ تا ۱۱ سالگی ممکن است از شما سؤالاتی بپرسند که برایتان تعجب‌آور باشد مانند اینکه «آیا خودارضایی می‌کنی؟».
یک نفس عمیق بکشید و خونسردی خود را حفظ کنید، به ارزشهای خود فکر کنید و اصول تربیت جنسیِ متناسب با سن را به کار ببرید.
من در ادامه برخی از سؤال‌ها و پاسخ‌های پیشنهادی به آنها را برایتان ذکر میکنم. شما میتوانید با مطالعه‌ی این بخش و بر اساس ارزش‌ها و فرهنگی که در آن زندگی می‌کنید پاسخ‌ها را تغییر دهید.
اما به خاطر داشته باشید که هیچ‌گاه از گفتگو کردن و توضیح دادن مسائل مرتبط با جنسیت و تربیت جنسی طفره نروید. زیرا اگر فرزندتان از شما اطلاعات درست را دریافت نکند ممکن است از منابع دیگری اطلاعات نادرستی را دریافت کند و در معرض آسیب قرار گیرد.
با در نظر گرفتن این اطلاعات، بهتر است چند مورد از سوالات و کنجکاوی‌های کودکان در این دوران را با هم مرور کنیم.
نوزادان چگونه ساخته می‌شوند؟
اگر فرزندتان این سؤال را از شما می‌پرسد مانند هر سؤال دیگری، ابتدا نظر آنها را در مورد آن بپرسید: «خودت چه نظری داری؟» یا «خودت چی فکر می‌کنی؟».
این سؤالات به شما کمک می‌کند که سطح اطلاعات آنها را بسنجید و بفهمید که فزندتان چه چیزهایی در این موضوعات می‌داند. به هر حال ممکن است او از قبل اطلاعاتی را از منابع مختلف به دست آورده باشد.
شما میتوانید پاسخی شبیه این بدهید:
«وقتی زن و شوهر با هم رابطه‌ی جنسی برقرار میکنند می‌توانند نوزاد جدیدی را ایجاد کنند. از بدن مرد، موادی به اسم اسپرم وارد بدن زن میشود و با تخمک که در بدن زن وجود دارد ترکیب میشود. وقتی اسپرم و تخمک به هم متصل شوند نوزاد جدیدی در رحم مادر شروع به رشد کردن می‌کند. ۹ ماه نیز طول می‌کشد که نوزاد به طور کامل آماده‌ی تولد شود».
اگر احساس می‌کنید که این پاسخ با توجه به فرهنگ و ارزشهای شما نامناسب است آن را کمی تغییر دهید و با زبان خودتان برای او توضیح دهید. اما نکته‌ی مهم این است که حتماً پاسخ درست بدهید و اجتناب نکنید. اگر شما پاسخ ندهید او در اینترنت به جستجوی اطلاعات می‌پردازد یا اینکه به سراغ منابع دیگری می‌رود و در حین جستجو ممکن است علاوه بر اینکه پاسخ صحیح را پیدا کند، مطالب نامناسب دیگری را نیز مشاهده کند.
علاوه بر این شما میتوانید در مورد روش‌های دیگری که نوزاد ایجاد میشود مانند IVF و حتی فرزندخواندگی با کودک خود صحبت کنید.
نکته‌ی مهم دیگری که باید با شما در میان بگذارم این است که لازم نیست صبر کنید تا کودکتان از شما در این موارد سؤالاتی بپرسد. ممکن است او خجالت بکشد با شما صحبت کند. بنابراین خودتان دست به کار شوید و یک گفتگوی خوب را شروع کنید: «اون زن بارداره. می‌دونی بارداری یعنی چی؟».
خودارضایی چیست؟
در این سنین تا حدودی امیال جنسی کودک بیدار شده‌اند. به عبارت دقیق‌تر ممکن است کنجکاوی‌های او دربارهی مسائل جنسی بیشتر شده باشد. به همین دلیل ممکن است خودارضایی را کشف کرده باشد یا اینکه از دوستان خود در مدرسه دربارهی آن چیزهایی شنیده باشد. بنابراین ممکن است در این سن دست به خودارضایی بزند.
یک گفت‌وگوی خوب دربارهی خودارضایی با کودکان ۹ تا ۱۱ ساله می‌تواند چیزی شبیه این باشد: «بعضی از بچه‌ها دربارهی خودارضایی چیزهایی می‌شنون یا دربارش سوال می‌پرسن. تو می‌دونی خودارضایی چیه؟ یا می‌تونی بگی چی دربارش شنیدی؟»
این گفتگو می‌تواند به فرزند شما کمک کند تا احساس خوبی نسبت به خودش هنگام حرف زدن در مورد این موضوعا داشته باشد و به او بفهماند که شما در مورد چیزهایی مانند این راحت صحبت می‌کنید.
چرا مردم رابطه جنسی دارند؟
یکی از کنجکاوی‌های کودکان در این سنین این است که چرا افراد رابطه‌ی جنسی برقرار میکنند.
شما میتوانید برای آنها توضیح دهید که رابطه‌ی جنسی یکی از روش‌های بچه‌دار شدن است.
علاوه بر این، سوال در مورد رابطه‌ی جنسی فرصت خوبی است که شما افکار و ارزشهای فرهنگی و مذهبی خود را دربارهی رابطه جنسی با او درمیان بگذارید:
«زن و شوهر رابطه جنسی را دوست دارند، زیرا وقتی در یک رابطه سالم هستند، انجام آن در خلوت می‌تواند لذت‌بخش باشد».
اما کنجکاوی فرزند شما در مورد فعالیت جنسی به همین‌جا ختم نمی‌شود. او ممکن است در مورد رابطه‌ی جنسی خود شما سؤالاتی را بپرسد. اگر شما نمی‌خواهید در مورد خودتان اطلاعاتی بدهید چیزی شبیه این بگویید:
«این یک رابطه‌ی خصوصی بین خودمان است و ترجیح می‌دهم وارد جزئیات آن نشوم. اما خوشحال می‌شم به طور کلی در مورد رابطه‌ی جنسی، با تو صحبت کنم».
علاوه بر این ممکن است فرزندتان از شما بپرسد که اولین رابطه‌ی جنسی‌تان را در چه سنی شروع کردید. این سوال در واقع به این معناست که او می‌خواهد سن مناسب برای رابطه‌ی جنسی را پیدا کند. برای پاسخ به این سؤال میتوانید به این شکل پاسخ دهید:
«سکس یک فعالیت خصوصی برای افرادی است که به اندازه‌ی کافی بزرگ هستند و می‌دانند که آمادگی آن را دارند. علاوه بر این فرهنگی که ما در آن زندگی می‌کنیم این آمادگی‌ها را تعیین کرده است. اما سن مناسب برای شروع رابطه‌ی جنسی برای افراد مختلف متفاوت است».
به خاطر داشته باشید که میتوانید در پاسخ فوق معیارها و ارزشهای خودتان را به فرزندتان منتقل کنید.
گاهی اوقات سؤالات کودکان مبهم است و واقعاً نمی‌دانند که چه چیزی را می‌خواهند بدانند. بنابراین شما باید این سؤال را بپرسید که «چه چیزی باعث شده که به این سؤال فکر کنی؟»
این سن همچنین زمان بسیار خوبی برای صحبت با فرزندتان در مورد تغییرات اجتماعی و عاطفی دوران نوجوانی، تمایلات جنسی نوجوانان و روابط عاشقانه‌ی محترمانه در سال‌های نوجوانی است. داشتن احساسات نسبت به مردم می‌تواند بخش سالمی از یادگیری فرزند شما در مورد روابط و تمایلات جنسی باشد.
یادگیری در مورد جنسیت و تمایلات جنسی در مدرسه
کودکان همیشه در مدرسه در حال یادگیری دربارهی بدن، روابط و تمایلات جنسی هستند. آموزش‌های مرتبط با تربیت جنسی یا به طور رسمی در کلاس درس رخ می‌دهد یا به طور غیررسمی در حیاط مدرسه و گفتگوهای بین کودکان.
بنابراین یک ایده‌ی خوب این است که با مدرسه‌ی فرزندتان در این موارد صحبت کنید تا بدانید مدرسه چگونه این موضوعات را آموزش می‌دهد. شما میتوانید این اطلاعات را در خانه نیز آموزش دهید و ارزشهای خودتان را به آن اضافه کنید.
ممکن است متوجه شوید فرزندتان با محتوای جنسی یا پورنوگرافی مواجه شده است. در این شرایط آرامش خود را حفظ کنید و بدون سرزنش، دربارهی آنچه دیده یا شنیده است با او صحبت کنید.
کنجکاوی دربارهی بدن و مسائل جنسی می‌تواند بخشی از رشد کودک باشد، اما محتوای جنسی آنلاین لزوماً برای کودکان مناسب نیست و ممکن است تصویر نادرستی از رابطه جنسی و روابط انسانی ایجاد کند.
این گفت‌وگو فرصتی است تا دربارهی محتوای مناسب و نامناسب و اینکه کودک در صورت مواجهه با چنین محتوایی باید به چه کسی مراجعه کند، با او صحبت کنید.
بلوغ
یکی از موضوعات تربیت جنسی در دوره‌ی سنی ۹ تا ۱۱ ساله مسائل مرتبط با بلوغ است. این دوران فرصت مناسبی است که آموزش‌های خود دربارهی تغییرات بدنی در دوره‌ی بلوغ را آغاز کنید.
بلوغ یک اتفاق غیرمنتظره و غیرقابل درک برای کودکان است و ممکن است آنها را گیج کند. سایز بدنی‌شان افزایش پیدا می‌کند، تمایلات جنسی‌شان بیدار میشود، به جنس مخالف جذب می‌شوند و ممکن است بیشتر در جستجوی اطلاعات مرتبط با مسائل جنسی باشند. از این رو برای شما به عنوان والدین ضروری است که با بلوغ به اندازه‌ی کافی آشنا باشند.
دربارهی بلوغ چه بگوییم؟
شما میتوانید دربارهی تغییرات بدنی مانند افزایش قد و وزن، تغییر شکل بدن و رشد موهای بدن با کودکان خود صحبت کنید.
علاوه بر این، بهتر است دربارهی تغییرات در اندام‌های تناسلی نیز گفت‌وگو کنید. اگر فرزند شما دختر است باید قبل از نخستین قاعدگی اطلاعات متناسب با سن خود را دریافت کند و اگر پسر است بهتر است دربارهی تجربه‌ی احتلام با او صحبت کنید. در هر دو مورد میزان درک و سن او را در نظر بگیرید.
حریم خصوصی و مرزهای بدنی از موضوعات مهمی است که در هنگام گفت‌وگو دربارهی بلوغ و تغییرات آن به آنها اشاره کنید. فرزندان شما باید بدانند که بدنشان متعلق به خودشان است و دیگران نباید بدون رضایت آگاهانه آنها را لمس کنند و همین قاعده را دربارهی دیگران نیز رعایت کنند.
از همه مهمتر این فرصت را برای او باز بگذارید که بتواند با شما دربارهی این مسائل به‌راحتی صحبت کند.
سخن پایانی
گفت‌وگو دربارهی مسائل جنسی با کودکان ۹ تا ۱۱ ساله و آموزش و تربیت جنسی آنها اگرچه کار دشواری است اما تمامی والدین باید با ساخت یک رابطه‌ی امن، امکان گفت‌وگوی راحت را فراهم کنند.
کودکان در این سن ممکن است دربارهی مسائل مختلفی از رابطه‌ی جنسی گرفته تا تغییرات مرتبط با بلوغ از شما سؤالاتی بپرسند که لازم است شما با توجه به سن و ارزشهای خانوادگی و فرهنگی خود پاسخ‌های مناسبی به آنها بدهید. این کار رابطه‌ی شما را قابل‌اعتمادتر می‌سازد و از جست‌وجوی اطلاعات در اینترنت یا سایر منابع نامعبتر جلوگیری می‌کند.
منابع
منبع اصلی این مقاله، مقاله‌ای است که در وب‌سایت raising children network منتشر شده است. منابع زیر نیز برای اطلاعات تکمیلی استفاده شده‌اند:
American Academy of Pediatrics. (2016). Sexuality education for children and adolescents. Pediatrics, 138(2), e20161348. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1348
UNESCO, UNAIDS, UNFPA, UNICEF, UN Women, & World Health Organization. (2018). International technical guidance on sexuality education: An evidence-informed approach (Rev. ed.). UNESCO. https://doi.org/10.54675/UQRM6395
World Health Organization. (2026, March 11). Comprehensive sexuality education.
برای ارتباط با ما در انتهای مطلب کامنت بگذارید. علاوه بر این میتوانید در اینستاگرام و تلگرام ما را دنبال کنید.
- اینستاگرام: schema.therapy
- تلگرام: psychologistnotes
- ایمیل: schemalogy@gmail.com
- کانال اسکیمالوژی در بله
سلام مطالب خیلی مفید بود.خیلی خوبه که این مطالب بیشتر گذاشته بشه که والدین برای پیداکردن جواب سوالاتشون در رابطه با تربیت نوجوانان مرجعی داسته باشن.چون واقعا مراجعه به مشاور هم هزینه هم در کلان شهرها وقت زیادی میخواد. متشکرم .
با سلام و تشکر از بازخورد شما. ما سعی می‌کنیم مطالب معتبری رو منتشر کنیم. اگر در سؤالی دارید بفرمایید تا با توجه به سوال شما مطلب دیگری نیز اماده کنیم.
سلام وقت بخیر آقای دکتر، به تازگی متوجه شدم که دخترم در گوشی صحنه های پورن مشاهده کرده، سن تقریبی ده یازده سال هست، خودم رو کنترل کردم و فعلا بهش چیزی نگفتم تا تحقیق کنم درمورد این قضیه و بتونم راه حل درطت پیدا کنم، الان نمیدونم من چجوری باهاش صحبت کنم و اگه درمورد اون صحنه ها چیزی پرسید چی بگم
سلام وقتتون بخیر. از اینکه چنین موضوعی رو تجربه می‌کنید درک میکنم که احساسات منفی شدیدی رو تجربه کنید. روز جمعه همین هفته یعنی ۲۶ بهمن‌ماه یک مقاله کامل برای پاسخ به سؤال شما آماده میکنم که میتوانید در همین وب‌سایت آن را مطالعه کنید.
سلام. دختر ۱۳ساله دارم.در مدرسه صحبتهایی در مورد چگونگی بوجود آمدن بچه شنید و این سوال و از من پرسیده. من چگونه یه توضیح مناسب بهش بدم که مفید و موثر باشه.ممنون
سلام دوست عزیز. لطفا این مقاله را مطالعه کنید
https://www.schemalogy.com/?p=11396
پسرم ۱۱ ساله است در کلاس به دوستانش اجازه می‌دهد شلوارش را پایین بکشند. میخواد شوخی کنه و باحال باشه.
سلام آقای دکتر پسرمن10ساله هیچیم در مورد مسایل جنسی نورسیده الان وقت خوبی است خودم توضیح بدم
سلام وقتتون بخیر. بله حتما. نکات لازم را رعایت کنید. چندین مرتبه تمرین کنید. سپس با پسرتون شروع به صحبت کنید.
سلام خدمت دکتر ممنون از مطالبی ک گذاشتید،پسر من ۱۲سالشه یکی از دوستاش اومده ریز به ریز مسائل جنسی روش تولید مثل،آمیزش وحتی درباره اسپرم واینکه پدر مادر چکار میکنند که بچه دار میشن وخیلی با جزئیات بهش گفته ذهنش بدجور درگیره وحالش خرابه،میشه راهنمایی کنید ازکجا باید شروع کنیم وچی بهش بگیم حالا؟البته فقط با مامانش حرف زده
سلام دوست عزیز. این مقاله رو مطالعه کنید. راهنمایی موجود در آن را میتوانید استفاده کنید
https://www.schemalogy.com/?p=11396
سلام وقت بخیر من متاسفانه پسرم ۸ سال داره و امروز با دیدن عکسهای من تو گوشی،احساس،کردم داره ارضا میشه،و اومد گفت مامان چرا اینجوری می‌شم و منم به خاطر اینکه راحت بشه بدون فکر رابطه رو کامل بهش توضیح دادم حتی اجازه دادم لمسم کنه و گعتم اینجوری میشه ما و شما فرق داریم آقایون اینمدل هستن و ما این مدل دست بزن ببین لمس،کن بغلم کن و بعد از ی ساعت بچه آروم سد انگار مونده بودم چیکارکنم نه بیسوادم نه از نظر شعل اجتماعی بیکار مدیرمالی ی شرکت هستم ولی الان چند ساعته عین دیونه ها تو سرخودم میزنم با بچه چرا اینجوری کردم تروخدا کمکم کنین ی راهنمایی کنین منو من چچبکاررکنم دوبارهرتکرار نشه و بدتر نشه این شرایطش
دوست عزیز… قبل از هر چیز نفس عمیق بکش.
کاملاً مشخصه که شما نیت‌تان محافظت از پسرتان بوده و در یک لحظه استرس‌زا فقط خواستید کمکش کنید، اما الآن متوجه شدید رفتارتان مناسب نبوده و همین احساس گناه اذیت‌تان می‌کند. این یعنی مسئولیت‌پذیر هستید، مادر آگاه هستید، و می‌خواهید درستش کنید.
وقتی یک مادر مثل تو این‌قدر سریع متوجه میشود و دنبال راه درست می‌گردد، یعنی اوضاع کاملاً قابل جبران است.
اول باید بدونی واکنشی که پسرت در اون لحظه نشان داده، برای یک بچه ۸ ساله، بیشتر از جنس کنجکاوی و واکنش فیزیکی طبیعی بدن بوده، نه میل جنسی. این سن دوره‌ایه که کودک چیزهایی می‌بینه که هنوز معناش رو نمی‌فهمه، و همین باعث سردرگمی میشه؛ ولی اگر درست مدیریت بشه، رد عمیقی توی ذهنش به جا نمیمونه.
اما لمس بدن تو توسط او، چیزی است که لازم است به آن برگردیم و مرزهای سالم را دوباره بسازیم. بهترین کار این است که خیلی آرام و بدون اضطراب با او حرف بزنی و بگویی:
«عزیزم، اون روز مامان اشتباه کرد. بدن بزرگ‌ترها و بدن بچه‌ها باید همیشه محافظت بشه و نباید همدیگه رو اینطوری لمس کنن. تو هیچ کار اشتباهی نکردی، فقط من موقع توضیح دادن درست رفتار نکردم.»
این نوع توضیح، احساس گناه را از کودک برمی‌دارد و در عین حال به او نشان می‌دهد که چه چیزی درست است و چه چیزی نه.
بعد از این گفت‌وگو، کافی است چند نکته ساده را رعایت کنی: مراقب باش مرزهای بدنی همیشه روشن بمانند؛ اگر سؤال دارد فقط در حد مناسبِ سنش و بسیار ساده توضیح بده؛ محتوا یا عکس‌هایی که باعث کنجکاوی بیش از حدش شود در دسترسش نباشد؛ و اگر دوباره موضوع را پیش کشید، تمیز و مختصر جواب بده، بدون وارد شدن به جزئیات بزرگسالانه.
در کنار این‌ها، چون پای سلامت کودک در میان است، بهتر است با یک روانشناس صحبت کنید. این کار به معنی آن نیست که اتفاق وحشتناکی افتاده، بلکه مثل این است که بعد از یک زمین‌خوردن، مطمئن می‌شوی هیچ‌چیز جا نمانده و همه‌چیز درست ترمیم شده.
و در نهایت مهم‌ترین نکته این است که کودک بیش از هر چیز احساس تو را می‌بیند. اگر آرام، روشن و بدون احساس گناه سنگین با او صحبت کنی، ذهنش خیلی سریع به حالت طبیعی برمی‌گردد. همین که کمک خواستی یعنی داری بهترین کار را برای محافظت از او انجام می‌دهی.
لطفا راهنماییم کنین قلبم داره از جاش،کنده میشه
سلام. فکر کنم شما با دو تا اسم مختلف کامنت گذاشتید. در غیر این صورت بگین مشکلتون چیه که اگه بتونم کمکتون کنم.
سلام آقای دکتر پسرم8 سالشه تازگی‌هاا فهمیدم که تو کوچه باپسرای دیگه به جاهای هم دست میزنن.
سلام. وقتتون بخیر. در این سن کنجکاوی بدنی و جنسی در کودکان نسبتاً رایج است. بچه‌ها معمولاً بدون درک جنسیِ بزرگسالانه، از روی کنجکاوی بدن خودشان و دیگران را کشف میکنند. با این حال مهم است که به شکل درست با آن برخورد شود.
چند کار مفید که میتوانید انجام دهید:
۱. آرام بمانید و سرزنش نکنید. اگر کودک احساس شرم شدید یا ترس کند ممکن است دیگر درباره این موضوع با شما حرف نزند.
۲. خیلی ساده و متناسب با سنش توضیح بدهید که بعضی قسمت‌های بدن «خصوصی» هستند (مثل جاهایی که زیر لباس زیر قرار می‌گیرند) و کسی نباید به آنها دست بزند یا اجازه بگیرد.
۳. قانون بگذارید: بدن هر کسی متعلق به خودش است و لمس قسمت‌های خصوصی دیگران کار درستی نیست.
۴. بپرسید چه اتفاقی افتاده و چه کسی پیشنهاد داده؛ فقط برای فهمیدن، نه بازجویی.
۵. نظارت بیشتری روی بازی‌ها در کوچه داشته باشید تا این رفتار تکرار نشود.
اما: اگر رفتار خیلی مکرر یا اجباری باشد، اگر بین بچه‌ها اختلاف سنی زیاد باشد، اگر کودک چیزهایی بداند یا انجام دهد که برای سنش خیلی فراتر است و اگر احتمال بدهید کسی او را وادار کرده یا به او چیزی نشان داده با روانشناس صحبت کنید.
در بیشتر موارد، با آموزش آرام درباره حریم بدن و نظارت والدین این مسئله برطرف میشود.
سلام
خانواده سنتی و دین داری هستیم.
پسر ۱۱ ساله دارم.
امروز گفت من چیزی در بدن کشف کردم.وقتی به یک مسئله ای فکر میکنم، مثانه ام سیخ می ایستد و احساس ادرار پیدا میکنم. ولی نمی‌گویم به چه چیزی فکر میکنم.
دختر ۸ ساله ام هم همان موقع آن را شنید گفت من هم به چیزی که در کارتون هست فکر میکنم احساس ادرار پیدا میکنم….
من سکوت کردم… و بعد از چند لحظه چیزی بی ربط به دخترم در مورد مشقش گفتم…
میشود کمک کنید بگویید بهتر است چه بگویم…. فکر میکنم لازم است با هر کدام جداگانه صحبت کنم.
سلام. وقتتون بخیر. بسیار عالی که به عنوان والد، نسبت به حساسیت‌های روانی و جسمی فرزندانتان این‌قدر هوشمندانه و با تامل برخورد کردین. واکنش اولیه شما که همان «سکوت کردن و تغییر موضوع» بود، در لحظه بسیار مناسب بود، چون از ایجاد فضای «شرم» یا «تابو» در آن لحظه جلوگیری کردین.
این که بچه‌ها متوجه این واکنش جسمی شده‌ان، نشان‌دهنده‌ی هوش بدنی (Body Awareness) خوب آن‌هاست. در سنین ۱۱ و ۸ سال، سیستم عصبی کودکان به شدت با احساسات و تخیلات آنها در ارتباط است.
آنچه فرزندان شما تجربه میکنن، کاملاً طبیعیه و به آن واکنش روان‌تنی گفته میشه. وقتی مغز به موضوعی (چه هیجان‌انگیز، چه ترسناک و چه کنجکاوانه) فکر میکنه، سیگنال‌هایی رو به کل بدن می‌فرسته.
مثانه بسیار حساسه و به محض اینکه کودک دچار هیجان، استرس، اضطراب یا حتی کنجکاوی شدید میشه، عضلات ناحیه لگن منقبض میشن. این انقباض، احساس کاذب «نیاز به ادرار» ایجاد میکنه.
عادی‌سازی: به بچه‌هاتون اطمینان بدن که این نشان‌دهنده یک «مشکل» نیست، بلکه نشون‌دهنده‌ی اینه که «بدن شما چقدر هوشمنده و با فکر شما ارتباط داره.
حفظ حریم خصوصی: در مورد پسر ۱۱ ساله‌تان، اون در سن بلوغه و کاملاً طبیعیه که نخواد محتوای فکرش رو بگه.
اصرار نکنید. اگر اون احساس که شما به دنبال مچ‌گیری هستین، دفاعی برخورد میکنه.:
«پسرم، چند روز پیش که در مورد احساس بدنت گفتی، کمی در موردش فکر کردم. می‌خواستم خیالت رو راحت کنم که این یک واکنش کاملاً طبیعی توی بدنه. وقتی مغز ما روی موضوعی خیلی متمرکز میشه یا هیجان‌زده میشه، بدن هم واکنش نشون می‌ده. این فقط راهِ بدن توست برای اینکه بگوید: “من الان خیلی درگیرم!”. لازم نیست حتماً بگویی به چه چیزی فکر می‌کنی؛ فقط می‌خواستم بدونی که هیچ اتفاق غیرعادی‌ای نیفتاده و نیاز نیست بابتش نگران یا خجالت‌زده باشی.»
اگر حس کردین نگرانه، فقط اضافه کنین که «فقط یادت باشه اگه زمانی این احساس با درد همراه بود یا خیلی اذیتت کرد، حتماً به من بگو تا با هم بررسی کنیم.
برای دختر ۸ سالتون:
«دخترم، اون روز شنیدم که گفتی وقتی به کارتونی فکر می‌کنی، یادت می‌افته که باید به دستشویی بری. بدن ما خیلی زرنگه! وقتی فکرت خیلی مشغول میشه، بدن هم با فکرت همراهی میکنه و ممکنه فکر کنه که باید به دستشویی بری. این کاملاً عادیه. هر وقت این احساس رو داشتی، فقط برو دستشویی؛ اگه هم کاری نداشتی، یک نفس عمیق بکش و به چیز دیگری فکر کن، بدنت آرام میشه.»
سلام ودروداقای دکتر.پسرمن۱۱سالش.وهمش به مادرش بالذت ازرابطه با انواع مردهایا زن هامیگه.بطورمثال میگه وای بافلان مردلخت روتخت. یا با فلان زن لخت روتخت. و مادرش یاهمون خانوم من خیلی عذاب میکشه وهمش مخصوصاشبهاموقع خواب ایناروبه مادرش یاهمون خانوم میگه وخانومم خون گریه میکنه وهرچقدر دعواش میکنه یادادمیزنه سرش میگه الان زنگ میزنم به بابات میگم(بهش التماس میکنه ومیگه غلطت کردم دیگه نمیگم)بازدوباره فردای اون روزدوباره این حرفاروتکرارمیکنه.یامثلا میگه فلانی دست باباسنم زده مثلامربی فوتبال سابقش رومیگفت یارفتم بیرون فلانی بهم دست زد یا فکرکنم اون اقابه جای خصوصیم دست زده ومادرش بااین حرفاش دیوانه وعصبی میکنه.(چندبارهم بطورسربسته باشرم بمن گفته بابا همش فکرمیادتوفکرم میگه مربی فوتبال ت خوشگله یاشیطون میادبمن میگه بامربی فوتبالم ازدواج کنم وزنش بشم)منم همش به شیطون فش میدم. دلم پرازدردشده تورو به خدا اقای دکتراگه میتونید کمکمون کنید واقعا سخته برای پدر ومادر.یک عمردعاتون میکنم.این تازه یکی ازمشکلاتش هست که خیلی هم بزرگه برای من ومادرش.()
چندبارهم اومده خونه گفته مثلا فلانی یک بایکی دیگه به پشت همدیگه دست میزنن بهشوخی.یاچندنفرازهمبازیهاش به شوخی موقع فوتبال به پشت خودش دست زدن ی لحظه لمس کردن ومثلا خندیدن.منم گفتم بهش بابا این چیزا بین پسرهاهست باهم شوخی میکنن.اما کار زشتیه تونباید اجازه بدی باهات اینجوری شوخی کنن هرکی به پشتت دست زد توام فورا به پشتش دست بزن که فردا اون سربلند نباشه وتورو مسخره کنن توام به پشتش دست بزن. وبهش تذکربده که دیگه باهات ازاین شوخی هانکنه.واصلا سعی کن بااینجور بچه هابازی نکنی.(البته قبلا بهش توصیه میکردم بزنه توگوششون اما این کارباعث دعوا واحتمالامنزوی شدن بچم میشه وهمبازیاش ر ازدست پیده وتنهامیمونه)لطفا دراین موارد راهنماییم کنید
می‌فهمم چقدر برای شما و همسرتان نگران‌کننده است. حرف‌هایی که پسرتان تکرار می‌کند می‌تواند چند منشأ داشته باشد: کنجکاوی جنسی قبل از بلوغ، شنیدن/دیدن محتوای جنسی (پورن، کلیپ، شوخی‌های بزرگ‌ترها)، اضطراب و وسواس فکری-کلامی، تلاش برای جلب توجه یا «امتحان کردن» واکنش مادر، و مهمتر از همه احتمال مواجهه با مرزهای بدنی نامناسب/آزار (حتی در حد لمس و شوخی‌های جنسی).
بدون اینکه بچه را بترسانید یا بازجویی کنید.
کارهایی که همین امروز انجام دهید:
فعلاً تمرین فوتبال/محیط‌هایی که آن مربی یا آن افراد هستند را متوقف کنید تا روشن شود چه شده.
با پسرتان یک گفت‌وگوی آرام، کوتاه و بدون قضاوت داشته باشید (بهتر است پدر انجام دهد یا هر کسی که کودک با او راحت‌تر است).جملات پیشنهادی:
«من نمی‌خوام دعوات کنم. فقط می‌خوام مطمئن شم جایی اذیتت نکردن. هیچ‌کس حق نداره به قسمت‌های خصوصی بدنت دست بزنه (آلت/باسن/سینه). اگر کسی این کار رو کرد تقصیر تو نیست. اگه چیزی یادت میاد، فقط همونقدر که خودت می‌خوای بگو. من کمک میکنم امن بشی».
سؤال‌های تلقینی نپرسید (مثل «مربی دست زد؟ فلانی زد؟ چند بار؟»). بهتر است بپرسید:
«آخرین باری که گفتی کسی لمس کرده، دقیقاً کجا بودی؟ چه کسی آنجا بود؟ چه اتفاقی افتاد؟»
اگر کودک نام مشخص، زمان/مکان مشخص، یا ترس از رفتن به جایی گفت، یا علائمی مثل کابوس، شب‌ادراری جدید، افت تحصیلی، گوشه‌گیری/پرخاش، درد یا سوزش ناحیه تناسلی داشت → ارزیابی فوری توسط روانشناس کودک/روان‌پزشک کودک (و در صورت نیاز پزشکی قانونی/پزشک کودکان) لازم است.
شما به او گفتید «اگر یکی به پشتت زد تو هم بزن»؛ این توصیه می‌تواند کودک را وارد چرخه‌ی خشونت و حتی «تلافی جنسی/لمسی» کند و بدترش کند. بهتر است به جای تلافی، مهارت «نه گفتن + دور شدن + گزارش کردن» را یاد بگیرد.
2) نحوه برخورد با حرف‌های جنسی که شب‌ها به مادر می‌زند
واکنش‌های شدید (دعوا، تهدید «به بابات میگم»، التماس، گریه) معمولاً تکرار را بیشتر می‌کند؛ چون کودک یا توجه می‌گیرد، یا اضطرابش با گفتن تخلیه میشود.
یک چارچوب عملی برای مادر:
1. نام‌گذاری و مرزبندی: این حرف‌ها درباره لخت بودن/رابطه، حرف‌های خصوصی بزرگسالانه است.
2. محل و زمان مشخص: اگر سوالی داری فردا عصر ۱۰ دقیقه با بابا/مامان صحبت می‌کنیم. الان وقت خواب است.
3. قطع محترمانه: من جواب نمی‌دم و بحث نمی‌کنم. دوستت دارم. شب بخیر. سپس موضوع عوض شود/چراغ خاموش/روال خواب.
اگر دوباره تکرار کرد: همان جمله را بدون تغییر تکرار کنید. نه توضیح اضافه، نه دعوا.
کار کمکی:
یک «دفتر سؤال‌ها» بگذارید: هر چیزی به ذهنش رسید بنویسد/نقاشی کند تا فردا در زمان تعیین‌شده بپرسد. این برای بچه‌هایی که فکرهای مزاحم دارند خیلی کمک می‌کند.
در ۱۱ سالگی، دیدن تصادفی یا عمدی پورن خیلی شایع است و می‌تواند دقیقاً همین نوع جملات را ایجاد کند.
این را حتماً به هر دو والد پیشنهاد میکنم، خیلی روشن و ساده:
قسمت‌های خصوصی: «جاهایی که زیر لباس‌زیر هستند».
قانون: هیچ‌کس حق لمس/دیدن/عکس گرفتن ندارد؛ مگر برای بهداشت/درمان با حضور والد.
نه گفتن تمرینی: با نقش‌بازی:«نه! این کار ممنوعه.» → دور شدن → گفتن به پدر/مادر.
راز بد و راز خوب:اگر کسی گفت «به کسی نگو» درباره بدن → این «راز بد» است و باید گفته شود.
5) آیا این می‌تواند وسواس/اضطراب باشد؟
اینکه می‌گوید «شیطون میاد تو فکرم…» و افکار تکراری دارد، می‌تواند شبیه وسواس فکری باشد (مذهب/اخلاق/جنسی). در وسواس، کودک خودش هم از فکر می‌ترسد و با گفتن یا اعتراف کردن آرام میشود، ولی دوباره برمی‌گردد.
نشانه‌های کمک‌کننده برای تشخیص:
• خودش می‌گوید «نمی‌خوام بگم ولی میاد تو ذهنم»
• تکرار شونده، زمان‌های خاص (شب، قبل خواب)
• اضطراب بالا، نیاز به اطمینان‌گیری از مادر
اگر این‌ها هست، درمان مؤثرش CBT مخصوص کودک (ERP) و گاهی دارو با نظر روان‌پزشک کودک است.
6) درباره شوخی‌های بچه‌ها (لمس پشت/باسن در فوتبال)
این «شوخی» اگر به باسن/بدن خصوصی نزدیک شود، باید متوقف شود. راه درست:
به کودک بگویید حق داری اجازه ندی.
جمله آماده: «این شوخی رو با من نکن. اگر تکرار کنی به مربی/بابام میگم».
اگر تکرار شد: از بازی فاصله بگیرد و به بزرگسال مسئول گزارش دهد.
تلافی با لمس یا زدن توصیه نمی‌شود.
با توجه به شدت فشار روانی روی مادر و تکرار روزانه، من مراجعه را «لازم» می‌دانم، اما این‌ها موارد فوری‌ترند. بهترین مسیر روانشناس کودک (ارزیابی + آموزش والدگری) و در صورت نیاز روان‌پزشک کودک است.