طرحواره بی اعتمادی/بدرفتاری یکی از ۱۸ طرحواره ناسازگار اولیه (EMS) است. داشتن این طرحواره به این معناست که شما انتظار دارید دیگران با شما بدرفتاری کنند.
از نظر شما دیگران غیرقابلاعتمادند و تصور میکنید که مدام دروغ میگویند، از شما سوءاستفاده میکنند، شما را تحقیر میکنند، یا حتی به شما آسیب میرسانند.
طرحواره بی اعتمادی باعث میشود که شما مدام به همه شک داشته باشید و رابطههای خوبی را تجربه نکنید. طرحواره بی اعتمادی در یک رابطه میتواند منجر به مشکلات بزرگی شود و حتی ممکن است به رابطه شما پایان دهد.
این طرحواره اغلب در نتیجهی بدرفتاری، سوءاستفاده، غفلت یا آسیبهای دوران کودکی شکل میگیرد. برای درمان طرحواره بی اعتمادی ما در این مقاله روشهایی را به شما معرفی کردهایم که میتوانید آنها را مورد استفاده قرار دهید.
تعریف طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری
طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری باعث میشود که شما نتوانید بهراحتی به دیگران اعتماد کنید. اعتماد کردن برای شما به معنای واقعی کلمه چالش بزرگی است و تمام تلاش خود را به کار میبرید که از اعتماد کردن به دیگران اجتناب کنید.
طرحواره بی اعتمادی باعث میشود که شما همیشه دیگران را آزمایش کنید تا مطمئن شوید که آیا به شما راست گفتهاند یا نه؟ آیا نیت واقعیشان سوءاستفاده کردن از شماست یا نه؟
اگر طرز فکر شما تحت تأثیر طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری قرار گرفته باشد، بهطورکلی به این معنی است که اولین انتظار شما از افراد جدیدی که وارد زندگی شما میشوند این است که بهنوعی به شما آسیب میزنند یا از شما سوءاستفاده میکنند.
شما به این فکر میکنید که ممکن است آنها به شما خیانت کنند، دروغ بگویند، شما را تحقیر کنند یا به روشهای دیگری از شما سوءاستفاده کنند.
شما ممکن است برای محافظت از خودتان، تلاش کنید به دیگران نزدیک نشوید یا اینکه اجازه ندهید دیگران به شما نزدیک شوند. این دیوار دفاعی حتی باعث میشود کسانی که شما را دوست دارند احساس کنند که بین شما و آنها فاصلهای است و شما تمایلی به صمیمت زیاد ندارید.
شما با داشتن طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری همیشه به نیت واقعی افراد مشکوک هستید. همیشه گمان میکنید که نیت واقعی آنها چیز دیگری است و پشت سلام و احوالپرسی گرمشان طمعی نهفته وجود دارد یا اینکه بهطورکلی معتقدید که سلام گرگ بیطمع نیست.
ممکن است تلاش کنید که بهطورکلی از تمامی روابط اجتناب کنید یا اینکه روابطتان را در سطح معمولی نگه دارید.
در درازمدت، طرحواره بیاعتمادی و بدرفتاری میتوانند تأثیر شدیدی بر سلامت روانی شما داشته باشند، زیرا همه ما برای احساس حمایت و ارتباط عاطفی به روابط نزدیک با مردم نیاز داریم.
همه ما ممکن است گهگاه شک داشته باشیم که شخص دیگری ممکن است بخواهد از ما سوءاستفاده کند یا بهنوعی به ما آسیب برساند. اگر طرحواره بیاعتمادی و بدرفتاری داشته باشید، این ترس عمیقتر است و احتمالاً بهسرعت دفاعهای شما را فعال میکند. ممکن است انتظاری آگاهانه یا ناخودآگاه در شما وجود داشته باشد که مردم خطرناک هستند.
هنگامی که طرحواره بیاعتمادی و بدرفتاری فعال میشود ممکن است سطوح بالایی از دفاع یا حتی رفتارهای حمله را در هنگام احساس تهدید یا محرومیت ایجاد کند. نیاز واقعی پشت این طرحواره اغلب این است که بخواهیم در دلبستگیهای عاطفی خود احساس امنیت کنیم.
تشخیص طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری
گاهی اوقات تشخیص اینکه آیا با طرحواره بیاعتمادی و بدرفتاری زندگی میکنید ممکن است دشوار باشد. توصیه میکنیم فهرست اظهارات زیر را بخوانید و اگر متوجه شدید که آنها با شما همخوانی دارند، احتمالاً نیازمند طرحوارهدرمانی هستید.
| پرسشنامهی طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری |
|
راهنمای نمرهگذاری
- اگر به یک سوال پاسخ «بله» داده باشید طرحواره بی اعتمادی شما خفیف است.
- اگر به ۲ الی ۳ سوال پاسخ «بله» داده باشید طرحواره طرحواره بی اعتمادی شما در حد متوسط است.
- اگر به بیش از ۳ سؤال پاسخ «بله» داده باشید طرحواره بی اعتمادی شما شدید است.
به نظر من حتی اگر به یک سوال پاسخ مثبت داده باشید باز هم باید با یک درمانگر خبره در مورد طرحواره طرحواره بی اعتمادی مشاوره کنید تا از وجود یا عدم وجود این طرحواره در خودتان اطمینان پیدا کنید.
نشانههای طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری
- شما بهراحتی میتوانید به دلیل ترس تسلیم افراد دیگر شوید.
- میتوانید به دیگران اجازه دهید از شما استفاده کنند. چون فکر میکنید این موضوع بهتر از تنها ماندن است.
- شما تمایلی به ارائه اطلاعات شخصی خود ندارید زیرا فکر میکنید مردم از آنها علیه شما استفاده خواهند کرد.
- ممکن است خودتان تمایلات سادیستی و بیرحمانه داشته باشید.
- اگر طرحواره بی اعتمادی و سوءاستفاده دارید، انتظار دارید مردم به شما صدمه بزنند، به شما خیانت کنند یا از شما کلاهبرداری کنند. شما شدیداً اعتقاد دارید که بهطور بالقوه همه میخواهند به شما صدمه بزنند.
- حتی اگر شواهد بسیار کمی داشته باشید، فکر میکنید که دیگران از شما سوءاستفاده میکنند. شما اغلب بیشتر از دیگران احساس ناامیدی میکنید. ممکن است لذت بردن از روابط جنسی برای شما دشوار باشد.
چه چیزی باعث طرحواره بی اعتمادی میشود؟
طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری مانند سایر طرحوارههای ناسازگار اولیه در دوران کودکی و در خانواده در ارتباط با والدین و سایر مراقبین شکل میگیرد. بهطورکلی آنچه باعث طرحواره بی اعتمادی میشود انواع بدرفتاریها و سوءاستفادههاست.
اگر در سنین پایین با آزار و اذیت والدین خود مواجه شدهاید، ممکن است این طرحواره در شما شکل گرفته باشد. ممکن است والدین شما طرحواره بی اعتمادی را داشتهاند یا حتی پارانوئید بودهاند و شما ممکن است والدین پارانوئید خود را الگو قرار داده باشید و افکار بیاعتمادی آنها را یاد گرفته باشید.
مشاهدات بالینی نشان میدهد که نگرش مادر/پدر نیز ممکن است در ایجاد طرحواره بی اعتمادی مؤثر باشد. برخی از والدین مدام به فرزندان خود هشدار میدهند که مراقب دیگران باشند تا فریب نخورند.
شعار آنها این است که دیگران همیشه به فکر سوءاستفاده و کلاهبرداری هستند و از این رو به بچههای خود این حس را منتقل میکنند که نباید به دیگران اعتماد داشته باشند.
اگر شما طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری را داشته باشید ممکن است موارد زیر را تجربه کرده باشید:
|
بچهها به عشق نیاز دارند. آنها برای محبت به والدین خود و افراد بزرگتر از خود اعتماد میکنند. خوشبختانه بیشتر والدین فرزندان خود را دوست دارند و سعی میکنند عشق بیقیدوشرطی برای آنها فراهم کنند.
متأسفانه، برخی از والدین یا مایل نیستند (یا معمولاً) نمیتوانند این عشق را ارائه دهند. در این خانوادهها آزار جسمی، جنسی و عاطفی ممکن است رخ دهد.
به نظر میرسد افرادی که طرحواره بی اعتمادی دارند، برخوردهایی دارند که در آن والدین در زندگی خود بهطور کامل مورد اعتماد نبودهاند. آنها ممکن است شاهد خشونت آسیبزا نیز بوده باشند.
جذابیت طرحوارهای:
تأثیر طرحواره بی اعتمادی بر روابط
مفهوم جذابیت طرحوارهای به بازتاب ویژگیهای پایدار طرحوارهها (ساختارهای معنوی اساسی) بر روابط ما اشاره دارد. بر این اساس افرادی که با طرحواره ما هماهنگ هستند ممکن است جذابیت بیشتری داشته باشند.
بر اساس جذابیت طرحوارهای افرادی که ممکن است دائماً در سوءظن باشند ممکن است برای شما جذابتر باشند. بهطور مشابه، میتوانید با افرادی که از شما سوءاستفاده میکنند در رابطه بمانید. شما متقاعد شدهاید که این موقعیتی است که شما شایسته آن هستید.
اگر طرحواره بی اعتمادی دارید، احتمالاً شریک زندگی شما ویژگیهای زیر را دارد:
|
بازتاب طرحواره بی اعتمادی در رابطه شما
از آنجایی که ماهیت طرحواره بی اعتمادی این است که افراد و بهخصوص افراد نزدیک میتوانند در هر زمان بدرفتاری کنند، تأثیر این طرحواره بر روابط مشهود است. مهمترین مشکل این است که شما کمبود اعتماد دارید و اعتماد حس اساسی یک رابطه سالم است.
اگر این طرحواره را دارید، احساس میکنید که شریک زندگیتان از شما سوءاستفاده میکند. شما همیشه به این فکر میکنید که شریک زندگیتان دارد چه کاری میکند.
در این مورد، شریک زندگی شما ممکن است شما را به پارانوئید بودن متهم کند. میتوانید سعی کنید با واکنشهای شدید حسادتآمیز از فریب خوردن خود جلوگیری کنید. این میتواند بهمرور زمان شریک زندگی شما را خسته کند و او را از شما و رابطهتان دور کند.
شما نمیتوانید با شریک زندگی خود راحت باشید؛ بنابراین، شما و شریک زندگیتان نمیتوانید ابتداییترین احساسات مورد انتظار از یک رابطه را داشته باشید.
درمان طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری
هدف اصلی درمان این است که به شما کمک کند بپذیرید که میتوانید به مردم اعتماد کنید و از افراد غیرقابل اعتماد اجتناب کنید.
هنگامی که طرحواره شما بهبود یافت، میتوانید تفاوت بین افراد قابل اعتماد و غیرقابل اعتماد را تشخیص دهید. شما شجاعت این را دارید که خودتان را افشا کنید و ریسک کنید. به این ترتیب، میتوانید روابط پیشرفتهتر و قابل اعتمادتری ایجاد کنید.
طرحوارهدرمانی
یکی از بهترین گزینههای موجود برای کمک به شما در درمان طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری مراجعه به یک طرحواره درمانگر خبره و با تجربه است. درمانگر به شما کمک میکند در یک دوره رواندرمانی روی طرحواره خود غلبه کنید و بتوانید کیفیت روابط خود را افزایش دهید.
همیشه اولین کاری که درمانگرتان انجام میدهد مشخص ساختن مشکلاتی است که در حال حاضر شما در زندگیتان تجربه میکنید. او تلاش میکند فهرستی از مشکلات شما تهیه کند و میزان شدت آنها را با شما مشخص سازد.
سپس برای پی بردن به ریشههای مشکلات شما یا به اصطلاح به منظور علتشناسی مشکلات شما تلاش میکند تاریخچه مفصلی از زندگی شما به دست آورد.
همچنین پرسشنامههایی را در اختیار شما قرار میدهد تا شما آنها را تکمیل کنید. سپس در مورد امتیازات شما در پرسشنامه با شما گفتگو خواهد کرد.
بعد از جمع آوری این اطلاعات، درمانگرتان مشکلات شما را با توجه به تاریخچه زندگیتان مفهوم پردازی میکند. به عبارت دیگر به شما نشان میدهد که چه اتفاقاتی در زندگی شما باعث ایجاد طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاری شده است و این طرحواره چگونه نحوه فکر، احساس و رفتار شما را تحت تأثیر قرار داده است.
بدین ترتیب شما شناخت کاملی از خود به دست میآورید که مبنای خوبی برای تغییر افکار و احساس شما در روابطتان میشود.
درمانگر برای تغییر افکار شما از تکنیکهای شناختی استفاده میکند. این تکنیکها در واقع به شما کمک میکند که افکار منفی خود را درباره اعتماد زیر سؤال ببرید و اگر لازم بود آنها را تغییر دهید. در نتیجه شما میتوانید اتفاقات و رویدادهای زندگیتان را به شکل درست تفسیر کنید.
بعد از این مرحله تکنیکهای تجربهای و هیجانی شروع میشود. این تکنیکها به شما کمک میکنند که احساسات و حرفهای ناگفته خود را مطرح کنید. خاطرات ناگوار دوره کودکی شما در این مرحله مورد بازنگری قرار میگیرند تا ریشههای شکلگیری مشکلات و طرحواره بی اعتمادی و بدرفتاریتان تغییر کنند. این بهترین شیوه تغییر است.
در نهایت نوبت به کنار گذاشتن رفتارهای نامطلوب و تمرین رفتارهای سالم میرسد. درمانگرتان در این مرحله به شما کمک میکند که رفتارهای نادرست خود را کنار بگذارید و بتوانید از رفتارهای سالم به شکل درستی استفاده کنید.
در ادامه ما به شما کمک میکنیم که بعضی از رفتارهای سالم را انجام دهید. به خاطر داشته باشید که بهتر است این رفتارها را در طول درمان خود به کمک درمانگر انجام دهید.
https://blogs.psychcentral.com/nlp/2016/11/trust-issues/
Kelli Miller, LCSW, MSW. Relationship Counselor. Expert Interview.
https://www.theravive.com/today/post/how-to-fix-trust-issues-in-a-relationship-0000211.aspx
https://www.theravive.com/today/post/how-to-fix-trust-issues-in-a-relationship-0000211.aspx
Kelli Miller, LCSW, MSW. Relationship Counselor. Expert Interview.
https://www.psychologytoday.com/blog/anxiety-zen/201507/10-steps-restoring-trust-in-relationships
https://www.verywell.com/the-importance-of-hobbies-for-stress-relief-3144574
https://www.helpguide.org/articles/healthy-living/volunteering-and-its-surprising-benefits.htm
