11 مورد از خواسته های کودکان از والدین خود

خواسته های کودکان از والدین خود اهمیت بسیار بالایی برای رشد شخصیت سالم آن‌ها دارد؛ زیرا تحقیقات علمی نشان داده‌اند که برآورده کردن نیازهای عاطفی و خواسته های کودکان باعث ایجاد دلبستگی ایمن می‌شود که به نوبه‌ی خود یک عامل حیاتی در سلامت روان محسوب می‌شود.

از طرف دیگر، برآورده کردن خواسته های کودکان از شکل‌‌گیری طرحواره‌های ناسازگار اولیه جلوگیری می‌کند. این طرحواره‌ها مهم‌ترین عامل ایجاد آسیب‌های روانی است.

از این رو آگاهی از خواسته های کودکان اهمیت حیاتی دارد و والدین همیشه باید در پی شناخت کودکان خود و آگاهی از خواسته‌های آن‌ها باشد.

اگر می‌خواهیم فرزندانی داشته باشیم که از نظر سلامت روان در وضعیت خوبی باشند و در زندگی به اهداف خود دست یابند باید از خواسته های کودکان آگاه باشیم تا بتوانیم نیازهای عاطفی و هیجانی آن‌ها را برآورده کنیم. اما تشخیص نیازهای آن‌ها کار آسانی نیست.

بنابراین بهتر است از خود کودکان بپرسیم که به چه چیزی نیاز دارند و ما برای برآورده کردن آن‌ها باید چه کاری را انجام دهیم. از این طریق دیگر لازم نیست نیازهای آن‌ها را حدس بزنیم و برداشت‌های خود را به آن‌ها تحمیل کنیم. با اسکیمالوژی همراه باشید.

آگاهی از خواسته های کودکان از والدین

در این مقاله می‌خواهیم ۱۱ مورد از خواسته های کودکان از والدین خود را مطرح کنیم. کودکان انتظار دارند که والدین این نیازها و خواسته‌ها را برآورده سازند. برآورده کردن نیازهای کودکان باعث می‌شود که سلامت روان خوبی داشته باشند و هیچ طرحواره‌ی ناسازگار اولیه‌ای در آن‌ها شکل نگیرد و به اصطلاح در دام تله‌های زندگی گیر نیفتند.

۱. من با تماشای تو یاد می‌گیرم

آلبرت بندورا در مطالعات خود نشان داد که کودکان از طریق یادگیری مشاهده‌ای یا یادگیری نیابتی، یعنی با مشاهده دیگران رفتارهای جدیدی را یاد می‌گیرند (Bandura، ۱۹۷۷). بنابراین اولین گام این است که شما الگوی خوبی باشید.

 یادگیری از طریق مشاهده‌ والدین، رایج‌ترین شیوه‌ی یادگیری راه و رسم زندگی برای کودکان است. بعضی والدین آنقدر سرگرم تربیت کودکان خود از روی کتاب‌ها و کلاس‌های آموزشی هستند که در واقع فراموش می‌کنند که یکی از خواسته های کودکان از والدین خود و یکی از مهم‌ترین روش‌های تربیتی این است که والدین الگوی خوبی برای فرزندان خود باشند.

اگر می‌خواهید کودکانتان هنگامی که تحت فشار قرار می‌گیرند و هیجاناتشان برانگیخته می‌شود بتوانند احساسات خود را تنظیم کنند و تصمیم‌گیری درستی انجام دهند باید خودتان در این زمینه الگوی خوبی باشید (Morris et al., 2007). خیلی سخت است، اما بچه‌هایمان ما را تماشا می‌کنند. ما باید همان کسی باشیم که دوست داریم بچه‌هایمان به آن تبدیل شوند.

۲. من را در آغوش بگیرید و ببوسید: نمی‌توانید با مهربانی مرا لوس کنید.

یکی از خواسته های کودکان از والدین خود که بسیار حیاتی و مهم است دوست داشته شدن از سوی آن‌هاست. کودکان عشق ما را می‌خواهند و ما باید عشق خود را به آن‌ها ابراز کنیم.

به‌هیچ‌وجه ابراز عشق و محبت به کودکان باعث لوس شدن آن‌ها نمی‌شود. برعکس، نشان دادن محبت و توجه به کودک به شکل‌گیری دلبستگی ایمن کمک می‌کند. کودکانی که محبت پایدار و پاسخ‌دهی عاطفی والدین را تجربه می‌کنند، به‌تدریج یک «الگوی درونی از روابط امن و محبت‌آمیز» می‌سازند. این الگو نقش مهمی در اعتماد به دیگران، تنظیم هیجانات و کیفیت روابط بین‌فردی آن‌ها در سال‌های بعدی زندگی دارد (Bowlby, 1988).

علاوه بر این، بر اساس طرحواره‌درمانی ابراز محبت و کمک به شکل‌دهی دلبستگی ایمن، بهترین شیوه‌ی پیشگیری از ایجاد طرحواره‌های ناسازگار اولیه است. بنابراین، بر اساس مطالعات و نظریه‌های روان‌شناسی، مهرورزی با کودک نه تنها باعث لوس شدن او نمی‌شود بلکه زمینه‌ی رشد سالم شخصیت را نیز فراهم می‌سازد (Young et al., 2003).

۳. مغز من هنوز در حال رشد است و بنابراین در یادگیری کند هستم. اما اگر شما صبورانه و مهربانانه به من بیاموزید، می‌خواهم یاد بگیرم.

یادگیری نه‌تنها برای کودکان، بلکه برای بزرگسالان نیز یک فرآیند تدریجی و آهسته است. بنابراین والدین باید این نکته‌ی مهم را در نظر بگیرند که یادگیری، زمان‌بر است و از شیوه‌های سالمی برای انتقال یادگیری استفاده کنند.

برای اینکه بتوانید به خواسته های کودکان از جمله آهسته بودن یادگیری، رسیدگی کنید از نظم و انضباط مثبت مهربانانه و قاطعانه استفاده کنید. بچه‌ها برای «راه رفتن روی اعصاب ما» به دنیا نمی‌آیند. بیشتر بچه‌ها می‌خواهند یاد بگیرند. اما یادگیری زمان می‌برد. به یاد دارید چند بار فرزندتان قبل از اینکه یاد بگیرد برود به زمین می‌خورد؟

یادگیری «قوانین انسانی» حتی پیچیده تر از یادگیری «قوانین راه رفتن» است. درک قوانین انسانی و ارتباطی و اجرای آن‌ها به زمان نیاز دارد. صبور باشید.

اگر کودکی بعد از ده بار باز هم متوجه چیزی که می‌گویید نمی‌شود به این معنا نیست که او می‌خواهد لجبازی کند. در واقع این مسئله به این معناست که نیاز به زمان و تمرین بیشتری دارند.

اگر کودکتان حتی پس از چندین بار توضیح دادن هنوز مطلبی را یاد نگرفته است، این موضوع لزوماً به معنای لجبازی او نیست. کودکان برای یادگیری مهارت‌ها و قواعد جدید به زمان، تکرار و تمرین نیاز دارند. رشد شناختی و توانایی درک مفاهیم در کودکان به‌تدریج شکل می‌گیرد و هر کودک سرعت یادگیری متفاوتی دارد. به همین دلیل، آن‌ها بیش از هر چیز به راهنمایی قاطعانه اما همراه با محبت والدین نیاز دارند. در نتیجه، صبوری والدین در فرایند آموزش و یادگیری یکی از مهم‌ترین خواسته‌های کودکان از والدین به شمار می‌آید (Piaget, 1952).

۴. همیشه در هر شرایطی کنارم باشید.

برای رشد کودک هیچ چیزی به این اندازه که والدین تکیه گاه امن او باشند ضروری نیست. داشتن پایگاه امن از مهم‌ترین خواسته های کودکان هستند که باید تحت هر شرایطی والدین آن را رعایت کنند (Bowlby, 1988).

از طرف دیگر، وقتی کودکان احساس همراهی والدین را داشته باشند مشکلاتی مانند شکست خوردن و احساس درماندگی در مواجهه شدن با مشکلات را تجربه نمی‌کنند (Young et al., 2003).

پایگاه امن فرزندتان باشید تا بتواند دست به اکتشاف دنیای اطراف خود بزند و در صورت لزوم پیش شما برگردد. کودکان دلبسته ایمن انعطاف‌پذیرتر هستند، مشکلات رفتاری کمتری نشان می‌دهند، در مدرسه عملکرد بهتری دارند و از سلامت ذهنی بهتری برخوردار هستند.

۵. با من گفت‌وگو کن

با کودکان خود گفت‌وگوهای واقعی داشته باشید و با دقت گوش دهید. ما اغلب فراموش می‌کنیم که ارتباط یک تعامل دو طرفه است. در مورد آنچه در ذهن فرزندتان وجود دارد و برای او مهم است گفت‌وگو کنید. فراموش نکنید چیزهایی که برای بزرگسالان مهم نیستند ممکن است برای کودک شما بسیار مهم باشند.

اگر وقتی فرزندانمان کوچک هستند به حر‌ف‌های کوچک آن‌ها گوش کنیم، وقتی بزرگ شدند با حرف‌های بزرگ به سراغمان می‌آیند. بنابراین ما توانسته‌ایم اعتماد آن‌ها را جلب کنیم. مطالعات بسیاری نشان داده‌اند که اعتماد یکی از پایه‌های اساسی روابط سالم انسانی است و نقش مهمی در شکل‌گیری روابط پایدار، صمیمیت و احساس امنیت در تعاملات بین‌فردی دارد (Kuo et al., 2024).

۶. گاهی اوقات من فقط می‌خواهم بدون قضاوت یا سخنرانی شنیده شوم.

ما بزرگسالان عادت داریم برای کودکانمان سخنرانی و آن‌ها را موعظه کنیم که چه کاری درست، چه کاری اخلاقی و چه کاری نامناسب است. اما مانند بزرگ‌سالان کودکان می‌خواهند شنیده و درک شوند.

بنابراین شما باید با ذهنی باز و با همدلی به حرف‌های آن‌ها گوش کنید و از قضاوت کردن گفته‌های آن‌ها بپرهیزید.  قضاوت نشدن یکی از مهم‌ترین خواسته های کودکان است.

در واقع بچه‌ها نه سخنرانی‌های ما را دوست دارند نه با حرف‌های سقراطی و استدلال‌های ارسطووار ما به راه راست هدایت می‌شوند. آنچه آن‌ها نیاز دارند همدلی و شنیده شدن است (Young et al., 2003). از این طریق می‌توانید به دنیای آن‌ها راه پیدا کنید و از دریچه‌ی چشم آن‌ها به زندگی و اتفاق‌ها نگاه کنید. در این صورت می‌توانید رفتار نادرست آن‌ها را اصلاح کنید.

والدین نوجوانان اغلب تعجب می‌کنند که چرا فرزندانشان دیگر با آنها صحبت نمی‌کنند. یک دلیل می‌تواند این باشد که هیچ‌کس دوست ندارد همیشه برایش سخنرانی کند. همچنین، هیچ‌کس نمی‌خواهد در کنار کسی باشد که همیشه سخنرانی می‌کند.

۷. آنچه هستم را بپذیر و مدام مرا با بچه‌های دیگر مقایسه نکن.

از مقایسه کردن کودک خود با دیگران بپرهیزید. وقتی والدین مدام فرزندشان را با کودکان دیگر مقایسه می‌کنند، ممکن است احساس ناکافی بودن، شرم یا کاهش عزت‌نفس در او شکل بگیرد. کودکان نیاز دارند احساس کنند همان‌گونه که هستند مورد پذیرش و ارزشمندی والدین قرار می‌گیرند. مقایسه‌های مکرر نه‌تنها انگیزه‌ی کودک را افزایش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند به احساس ناکامی و ناامنی در او منجر شود.

دکتر جفری یانگ در نظریه‌ی طرحواره‌درمانی مطرح کرده است که مقایسه کردن کودکان با دیگران با آسیب زدن به عزت نفس، آن‌ها را در تله‌ی نقص و شرم گرفتار می‌کند (Bishop et al., 2022).

هرچند که ممکن است شما نیت خوبی داشته باشید و می‌خواهید که به کودک خود انگیزه بدهید که بیشتر تلاش کند و به موفقیت‌های بیشتری دست یابد اما نمی‌دانید که به عزت نفس او آسیب می‌زنید و درواقع این پیام را به او می‌دهید که ما تو را آنطور که هستی نمی‌پذیریم، تو باید طور دیگری باشی.

یک مطالعه که در دانشگاه هاروارد انجام شده است نشان داده است که رابطه‌ای که در آن کودک احساس پذیرفته شدن داشته است به موفقیت‌های بعدی در زندگی انجامیده است. پس مقایسه کردن شما با این امید که او انگیزه پیشرفت پیدا کند در واقع باعث آسیب رساندن و شکست او در زندگی می‌شود.

۸. اجازه دهید من زیاد بیرون بازی کنم.

بازی برای ما سرگرمی است اما برای کودک دنیای واقعی و بسیاری جدی است. بازی برای رشد کودک مزیت‌های زیادی دارد و کودکان از طریق بازی تمام مسئولیت‌های بعدی زندگی را فرا می‌گیرند. بنابراین اینکه بازی یکی از مهم‌ترین خواسته های کودکان باشد جای تعجبی ندارد.

بعضی از بازی‌ها را می‌توان به تنهایی انجام داد اما بسیاری از بازی‌ها نیاز به حضور دیگران دارد و نمی‌توان تنهایی بازی کرد. از طرف دیگر در آپارتمان‌های امروزی فضای اندکی برای جست و خیز وجود دارد. بنابراین کودک شما هم نیاز به همبازی‌ دارد و هم نیاز به فضای آزادی برای تخلیه‌ی احساسات و یادگیری بیشتر.

محیط بیرون پر از فرصت‌های غنی برای توسعه و یادگیری است. بازی در بیرون معمولاً به کودکان اجازه می‌دهد تا استقلال بیشتری داشته باشند و استقلال خود را توسعه دهند. کودکان همچنین می‌توانند در بازی‌های حسی شرکت کنند که اغلب در امکانات داخلی موجود نیست (Young et al., 2003).

۹. غذای مقوی و خوشمزه به من بدهید.

غذای خوشمزه برای هر کسی وسوسه‌برانگیز و دوست‌داشتنی است و برای کودکان از اهمیت بیشتری برخوردار است. غذای کودکان نه تنها باید خوشمزه باشد بلکه باید مواد غذایی مورد نیاز رشد آن‌ها را هم شامل شود.

کودکان نمی‌توانند غذای خود را بخرند یا درست کنند. بنابراین آن‌ها برای تأمین آنچه نیاز دارند به ما متکی هستند.

ممکن است فرزند شما دقیقاً همان سلیقه شما را نداشته باشد. هنگامی که آنها غذای خاصی را رد می کنند، ممکن است استفاده از روش «به زور خوردن یا گرسنگی کشیدن» به ذهن‌تان بیاید که روش مناسبی نیست. «یا می‌خوری یا گرسنگی می‌کشی» اساساً به معنای گرسنگی دادن به کودک برای تسلیم شدن است.

در عوض، به دنبال غذای سالمی باشید که فرزندتان دوست دارد. انواع مختلفی از مواد غذایی مغذی وجود دارد. ممکن است آزمایش‌ها و خلاقیت‌های زیادی لازم باشد تا بتوانید آنچه را که فرزندتان دوست دارد پیدا کنید، اما انجام شدنی است.

۱۰. لطفاً به من اعتماد کنید.

اشتباه کردن همیشه چیز بدی نیست. اگر می‌خواهیم فرزندانمان قضاوت خوبی داشته باشند، باید به آن‌ها اجازه دهیم تصمیم‌گیری را تمرین کنند. این بدان معناست که آن‌ها به ناچار اشتباه خواهند کرد.

کودک نمی تواند راه رفتن را بدون افتادن یاد بگیرد. آن‌ها همچنین نمی توانند یاد بگیرند که بدون اتخاذ تصمیمات بد، تصمیمات خوب بگیرند.

۱۱. ستایش شما برای من بسیار مهم است.

کلمات تشویق‌کننده می‌توانند تأثیر مثبت قدرتمندی بر کودکان داشته باشند. صمیمانه تحسین کنید و بر تلاش‌های آنها تمرکز کنید نه توانایی‌ها. وقتی از تعریف و تمجید برای کودکان به درستی استفاده شود، می‌تواند تفاوت بزرگی در عزت نفس و انگیزه درونی کودک ایجاد کند.

جمع‌بندی خواسته های کودکان

کودکان برای رشد سالم روانی و عاطفی به محبت، صبوری، پذیرش و احترام از سوی والدین نیاز دارند. پرهیز از مقایسه، ایجاد احساس امنیت، و توجه به نیازهای هیجانی کودک به شکل‌گیری عزت‌نفس و روابط سالم در آینده کمک می‌کند.

درواقع بسیاری از خواسته‌های کودکان از والدین، نیازهای اساسی رشد روانی آن‌ها هستند که اگر به‌درستی پاسخ داده شوند، زمینه‌ی رشد شخصیت سالم و متعادل را فراهم می‌کنند.

منابع

Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. https://doi.org/10.1177/105960117700200317

Bishop, A., Younan, R., Low, J., & Pilkington, P. D. (2022). Early maladaptive schemas and depression in adulthood: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 29(1), 111–130. https://doi.org/10.1002/cpp.2630.

Bowlby, J. (1988). A Secure Base: Parent‑Child Attachment and Healthy Human Development. Basic Books.

Kuo, P. X., et al. (2024). Pursuing Safety in Social Connection: A Flexibly Fluid Perspective on Risk Regulation in Relationships. Annual Review of Psychology. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-011123-024815

Morris, A. S., Silk, J. S., Steinberg, L., Myers, S. S., & Robinson, L. R. (2007). The role of the family context in the development of emotion regulation. Social Development, 16(2), 361–388. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2007.00389.x

Piaget, J. (1952). The Origins of Intelligence in Children. New York: International Universities Press. https://doi.org/10.1037/11494-000

Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner’s Guide. New York: Guilford Press.